Ik loop nog wel eens op een zaterdagnacht door de stad en wat dan heel erg typisch is, is dat de ene kroeg bomvol is en de ander helemaal leeg. Hoe komt dat ? Het is vaak niet de bierprijs, niet het meubilair, niet eens de muziek, maar het is omdat mensen elkaar aantrekken. Mensen zijn eerder geneigd een drukke kroeg in te lopen dan een lege. En zo is het een zichzelf versterkend effect, wat best wel lastig te doorbreken is.
Zo is het ook met bedrijvigheid. Het trekt elkaar aan. Als je hier in Silicon Valley aan een bedrijf vraagt waarom ze hier gevestigd zijn, dan is meestal het antwoord : “omdat er veel soortgelijke en aanverwante bedrijven zitten, die ook weer andere dingen als venture capital aantrekken”.
Tweehonderd jaar geleden was Enschede niks. En er kon ook niks. De grond was te slecht om akkerbouw op te plegen, dus er werd wat anders verzonnen. Laten we textiel maken ! En zo was Enschede een van de eerste steden (al veel langer dan 200 jaar geleden trouwens) waar de textiel industrie van de grond kwam. En omdat ze in Enschede er vroeg bij waren trok er steeds meer textielindustrie naar Enschede, wat nog meer textielindustrie aantrok. En zo gebeurde het dat in pak ‘m beet 100 jaar tijd de stad 25x zo groot werd (van 5000 inwoners in 1860 tot 125.000 in 1960). Toen kwam de klad erin en moest er wat anders bedacht worden. De universiteit werd er neergezet en er werd gehoopt op kennisintensieve bedrijvigheid.
Er zijn echter 2 grote verschillen met de situatie van 200 jaar geleden :
1) Enschede was lang niet de eerste plek waar kennisintensieve bedrijvigheid werd gevestigd
2) Met de textielindustrie was het mogelijk om een significant deel van de wereldmarkt in Enschede te maken. Met kennisintensieve bedrijvigheid is dat onmogelijk, de wereldmarkt is veel groter; zelfs heel Twente zou daar veel te klein voor zijn
Met name punt 2 is denk ik erg belangrijk. Silicon Valley is een gebied van ongeveer 50×100 km (San Francisco meegeteld) met zo’n 7 miljoen inwoners. Dat is dus zo’n beetje de kritische massa die nu nodig is (in de toekomst wellicht meer).
Als je het dus echt groot wil aanpakken dan kom je meteen tot de conclusie dat Twente te klein is. Een voordeel van Twente is wel dat het makkelijk uit te breiden is; er zijn geen fysieke boundaries zoals in de Silicon Valley (oceaan en bergen). Dus eerst moet Twente zorgen dat het zo’n beetje de rest van Nederland erbij pakt, eigenlijk alles ten zuidwesten van Enschede. In Duitsland zijn ook aardige initiatieven aan de gang, met name in het Ruhrgebied, waar ze met de neergaande staal- en kolen-industrie kampen en dezelfde ideeen hebben als in Twente. Als we dan toch bezig zijn met annexeren dan pakken we Belgie er ook bij, zeg maar zo’n beetje tot en met Antwerpen, Brussel, Luik.
Dan heb je een gebied met zo’n 35 miljoen inwoners schat ik. De naam is misschien voor de hand liggend, maar het zal “Groot-Twente” gaan heten. Omdat een hoofdstad bepalen teveel gesteggel is, komt er geen hoofdstad (Silicon Valley heeft ook alleen maar een officieuze hoofdstad). We bouwen alle lege ruimtes ertussen helemaal vol (ja ook de veluwe !) zodat er zo’n 70 miljoen mensen en op termijn misschien 100 miljoen mensen gehuisvest kunnen worden. Hieronder alvast een kaart :
Het huidige Twente zal later Klein-Twente gaan heten en is de meest gezellige uithoek van de succesvolle metropool die nota bene in het hol van de leeuw, in Silicon Valley ooit is bedacht door iemand achter zijn laptopje.
Een misschien meer haalbaar en compacter alternatief zou zijn om Belgie te laten zitten (en dan Limburg ook maar), en dan krijg je dus : Twente, Gelderland, Utrecht, Brabant, het zuiden van Noord-Holland, Zuid-Holland, en eventueel het Ruhrgebied er bij aan. Maar kleiner dan dit moet het echt niet worden !
Kortom : THINK BIG !
groeten,
Micha